VÅGSBERGET

Vågsberget, Espen Mills

Vågsberget var eit av mange handels- og gjestgjevarstadar langs kysten vår. Her fekk reisande ei trygg hamn og ein plass å overnatte. Handelsprivilegiet ga likevel det viktigaste økonomiske grunnlaget for eigaren av Vågsberget. Han hadde einerett i sitt område til å selje ei rekkje viktige varer. Vidare dreiv han med oppkjøp, foredling og vidaresal av fisk. Ofte vart fiskaren bunden til å selje til handelsmannen fordi han hadde teke ut varer på kreditt.

Det vart drive privilegert handelsverksemd på Vågsberget frå midten av 1600-talet av familien Fester. På 1700-talet vart det fleire eigarskifter, og då Peder Pedersen Tonning kjøpte staden i 1769 var bygningane "brøstfeldige". Husa vart rivne og nye vart oppført, mellom anna hovudhuset med alle sine utsmykningar.

Vågsberget si tyding som handels- og gjestgjevarstad gjekk drastisk tilbake i tiåra etter 1850. I dag er det blant dei mest komplette og ivaretekne handels- og gjestgjevarstadane i Noreg. Frå St.Hans til skulestart er det ope for publikum med omvisning i hovudhuset. Her er både faste og skiftande utstillingar. Lokalene vert og brukt til kurs- og møteverksemd og til selskapslokale. 

Vågsberget har ope i skuleferien.